Chciałbyś zająć się User Experience? Jeśli zastanawiasz się nad przebranżowieniem i pracować jako UX Designer, ten artykuł jest właśnie dla Ciebie! Sprawdź, dlaczego warto zainteresować się tą branżą, jakie są ścieżki rozwoju w UX, a także jakie umiejętności przydają się w pracy w tej branży! Jakiś czas temu spotkaliśmy się z naszymi trenerami: Agatą Orłowską i Sławkiem Molendą. Wspólnie rozmawialiśmy o tym, jak zacząć karierę jako UX Designer. Poniżej materiał video ze spotkania:
Kto może przekwalifikować się na UX Designera?
Tak naprawdę naukę UX’a można zacząć od zera. Łatwiejszy start będą miały jednak osoby, które w jakiś sposób zetknęły się już z tą branżą. Są to m.in.:
- graficy
- programiści
- osoby mające wcześniejsze doświadczenie z projektowaniem
- absolwenci ASP
- pracownicy marketingu
Dlaczego warto zająć się UX’em?
Zacznijmy od statystyk. Aż 87% managerów przepytanych przez firmę Adobe traktuje zatrudnienie większej liczby UX Designerów jako najwyższy priorytet dla swojej organizacji. Wynik ten jednoznacznie pokazuje, że firmy czują coraz większą potrzebę rozwijania tej dziedziny. Co więcej, według wyników Google Trends, tematyka związana z UX wciąż zyskuje na popularności. Mimo że branża jest obecna już od wielu lat, wszystkie dostępne statystyki pokazują, że zainteresowanie UX nie maleje.
Ścieżki rozwoju i specjalizacje związane z User Experience
Wraz z rozwojem branży UX coraz częściej spotykamy się z rozdzieleniem tej dziedziny na kilka specjalności. Na rynku nie mówi się już tylko o zawodach takich jak Product Designer i UX Desingner. Powstaje wiele nowych specjalizacji, które znajdziesz na poniższym wykresie:
Pod nazwami wyżej wymienionych stanowisk często kryją się odmienne zakresy obowiązków, które zależą od wielkości, potrzeb firmy czy branży.
Unicorn
Pod tajemniczą nazwą “Unicorn” kryje się zazwyczaj tzw. “człowiek orkiestra”, czyli osoba tak naprawdę od wszystkiego. Posiada szeroki zakres wiedzy i umiejętności zarówno z zakresu samego projektowania, jak i zarządzania oraz kwestii biznesowych.
UX Manager
Według raportu “User Experience i Product Design w Polsce - 2018” osoby pracujące na stanowiskach managerskich dużą część swojego czasu nadal poświęcają na działania designerskie. Są zatem nie tylko managerami, ale również dalej aktywnie tworzą projekt. - Ich zakres obowiązków zależy tak naprawdę zależy od wielkości zespołu - wyjaśnia Sławomir Molenda. - W przypadku mniejszego zespołu nierzadko wchodzi on jeszcze w buty projektanta, jednak przy zespole, który liczy powyżej 6-7 osób, jego zakres obowiązków dużo bardziej związany jest z biznesem. Wówczas większą część jego pracy pochłania zarządzanie i organizacja pracy zespołu, aniżeli samodzielne projektowanie. - Czasem UX Manager ma pod sobą także testerów, UI Designerów czy też osoby związane z SEO, SEM - dodaje Agata Orłowska.
UX Researcher
Z zaprezentowanych stanowisk najbardziej oddziela się UX Researcher, od którego wymaga się zupełnie innych kompetencji niż w przypadku pozostałych stanowisk. Możemy to zaobserwować chociażby w raporcie “User Experience i Product Design w Polsce - 2018”, gdzie specjalizacja ta zdecydowanie wyróżnia się na tle innych i jest określana jako “specyficzny rodzaj UXa”. Stanowisko to występuje zazwyczaj w większych firmach, czyli takich, które posiadają całe zespoły UX-owe. Pracy UX Researchera można nauczyć głównie poprzez pracę z ludźmi oraz prowadzenie badań. Trzeba zdobyć dużo doświadczenia, aby dobrze wykonywać ten zawód i zostać neutralnym obserwatorem, którego preferencje nie wpływają na wynik badań. - Żeby nauczyć się researchu potrzeba więcej niż roku, a najlepiej na starcie posiadać już wiedzę kierunkową odnośnie samych badań czy statystyki - wyjaśnia Agata Orłowska.
UX Writer
Kolejną specjalizacją, która zdecydowanie oddziela się od reszty stanowisk jest UX Writer. Jest jednym z najmłodszych stanowisk związanych z projektowaniem, które z roku na rok cieszy się coraz większą popularnością. Zawód ten powiązany jest bezpośrednio z klasycznym copywritingiem oraz pisaniem dokumentacji technicznej, a do tego stał się pełnoprawną formą projektowania. Osoby pracujące na stanowisku UX Designera przede wszystkim tworzą tzw. microcopy, czyli fragmenty treści na stronę. Często zajmują się tą tematyką szerzej, mając wpływ na to, jak firma jest postrzegana na zewnątrz i jaki styl wypowiedzi kreuje. Są wówczas odpowiedzialne za całą strategię contentową od strony UX IT.
Czym zajmuje się UX Designer?
UX Designer zajmuje się przede wszystkim tworzeniem makiet i prototypów oraz rysowaniem. Coraz częściej ma on także wpływ na tworzenie strategii biznesowej oraz ustalaniem działań z biznesem. W ostatnich latach, wraz ze wzrostem dojrzałości polskich firm jeżeli chodzi o tematykę UX, zwiększa się odpowiedzialność UX Designera. Coraz częściej UX Designer zajmuje się projektowaniem od początku planowania strategii produktowej, definiowania projektu i określaniu jego funkcjonalności. - Osoby, które niegdyś były oddelegowane do makietowania czy rysowania, teraz siadają z PM czy PO i wspólnie starają się odkryć, jak funkcjonować ma dany produkt - wyjaśnia Agata Orłowska.
Jak wygląda proces projektowy?
W podejściu projektowym stosuje się tzw. Double Diamond, czyli jeden z najbardziej popularnych modeli projektowania. Składa się z dwóch diamentów odpowiadających za odmienne części procesu, które wspólnie tworzą jego całość. Pierwszy z nich to odkrywanie i definiowanie. Jest to czas na zastanowienie się dlaczego dany projekt powstaje i odkrycie wszelkiego rodzaju przyczyn oraz motywacji. W idealnym modelu na tym etapie powinny znaleźć się jeszcze testy. Nie w każdej firmie jest na to wystarczająca ilość czasu. Kiedy już zdefiniujemy potrzeby, wówczas możemy zająć się drugą częścią zaprezentowaną w drugim diamencie. Ten etap z kolei zawiera w sobie odkrywanie powiązane ze stroną wizualną. - Ludzie często postrzegają UXa tylko i wyłącznie poprzez tworzenie makiet - mówi Agata Orłowska. - Wyobrażają sobie, że siada i rysuje, podpina interakcje i wszyscy są zadowoleni. Tak naprawdę w dojrzałej firmie połowa procesu skupia się nad odkrywaniu, co chcemy zaprojektować, w jaki sposób, jakie mamy możliwości i ograniczenia. Dopiero potem siadamy do szkiców i testowania - wyjaśnia Agata Orłowska.
- W punkcie, gdzie stykają się oba diamenty, w standardowym modelu znajduje się problem, który uzyskuje definicję. Od tego momentu możemy go rozwiązywać. Niestety niektóre firmy pomijają część związaną z badaniami i odkrywaniem definicji, nie zdając sobie sprawy, że nie rozwiązują właściwego problemu - dodaje Sławomir Molenda. Taka praktyka jest bardzo zgubna, ponieważ oznacza stratę czasu i pieniędzy włożonych w projekt, który nie spełnia określonych założeń.
Jak rozpocząć karierę w branży UX?
Pamiętaj, że UXa nie można się raz nauczyć
Tak naprawdę UXa uczy się cały czas i nie można się go raz nauczyć. Jest to bardzo dynamicznie zmieniająca się branża. W ciągu roku pojawia się wiele nowych metod czy też wariacji, które trzeba na bieżąco śledzić i przyswajać.
Myślisz o rozpoczęciu nauki? Sprawdź zdalny kurs UX Designer z trenerem na żywo
Zdefiniuj, czym chcesz się zajmować
Zastanów się, w jakim kierunku chcesz się rozwijać. Postaraj się określić, czy interesuje Cię bardziej rola Product Designera czy może wolisz zajmować się innymi kwestiami związanymi z projektowaniem. Warto poczytać kilka książek i poszukać informacji w sieci. Możesz też zrobić kurs online, który pomoże Ci zorientować się, czy naprawdę chcesz się tym zajmować.
Szukaj pracy w większych firmach
Rozpoczynając swoją karierę, zdecydowanie łatwiej będzie Ci znaleźć pracę w dużych firmach, gdzie zespół UX liczy minimum 3-4 osoby. Będziesz miał od kogo się uczyć i szybciej się wdrożysz.
Aplikuj na stanowiska Mid
Jeżeli masz już wystarczającą wiedzę i umiejętności, aby samodzielnie wykonywać zadania, a do tego posiadasz już jakieś doświadczenie, możesz spróbować aplikować na Mida, będąc tak naprawdę jeszcze juniorem (oczywiście będąc całkowicie szczerym na rekrutacji). Zdarzają się bowiem przypadki, że firmy, dostrzegając w kimś potencjał, zatrudniają juniora mimo tego, że szukali kogoś na stanowisko mida. Takie sytuacje mają miejsce zazwyczaj wtedy, kiedy istnieje szansa, że dana osoba może mieć jeszcze kogoś nad sobą, kto będzie w stanie ją poduczyć i pomagać w razie napotkanych problemów.
Angażuj się w dodatkowe inicjatywy
Angażowanie się m.in. w inicjatywy organizowane przez miejskie organizacje, takie jak kursy czy szkolenia z service designu lub uczenie projektowania od podstaw dają nam szansę na zdobycie doświadczenia projektowego. Uczą jak rozwiązywać problemy, jak pracować w grupie, a co najważniejsze - dają możliwość poznania ludzi z branży. Warto pochwalić się uczestnictwem w tego typu inicjatywach podczas rozmów rekrutacyjnych. Na pewno będzie miało to pozytywny wpływ na rozpatrzenie naszej kandydatury oraz wyróżnienie się na tle innych osób ubiegających się o dane stanowisko.
Gdzie i jak szukać pracy jako UX Designer?
Portale i serwisy
W dzisiejszych czasach istnieje wiele miejsc, w których publikowane są oferty pracy dla UX Designerów. Znajdziesz je zarówno w dużych serwisach ogłoszeniowych, jak i tych mniejszych - branżowych.
Większe firmy
Jeśli chodzi o pierwszą pracę w UX, nasi trenerzy radzą skupić się na szukaniu możliwości w dużych firmach. Mniejsze zatrudniają często tylko jedną osobę odpowiedzialną za cały UX, w związku z czym oczekują od niej szeregu rozwiniętych umiejętności. W większych przedsiębiorstwach istnieją całe zespoły UX, od których osoba początkująca może się wiele nauczyć. Jeśli nie chcesz od razu skakać na głęboką wodę, omijaj na starcie pracy w agencjach. Od początku wymaga się tam dużo samodzielności. Dochodzi do tego bardzo szybkie tempo pracy, mało czasu na naukę i krótkie terminy na wykonanie zadań. Praca w tego typu firmach wymaga zatem sprawnego poruszania się po procesie projektowym i jest to głównie rynek seniorski.
Spotkania branżowe
Szukając pracy, warto uczestniczyć także w różnego rodzaju non-profitowych spotkaniach, takich jak m.in. Miejski Serwis Design. - Dzięki takim inicjatywom ludzie mogą lepiej poznać proces projektowy. To świetna opcja dla początkujących, ponieważ daje zarówno doświadczenie, jak i możliwość poznania osób, które pracują już w branży - wyjaśnia Agata Orłowska. Uczestnictwo w tego typu wydarzeniach warto wpisać do portfolio. Może bowiem stanowić ważny wyróżnik na tle innych kandydatów i pokazać, że naprawdę interesujesz się tematyką UX.
Zmiana stanowiska wewnątrz firmy
Osoby, które zajmowały podobne stanowiska tzn. zajmowały się grafiką, programowaniem, analityką czy marketingiem, mają także szansę przejść na Junior UX Designera wewnątrz firmy, w której obecnie pracują. Te stanowiska mają o tyle łatwiej, że startują już z określoną bazą wiedzy, którą należy odpowiednio uzupełnić. Wówczas łatwiej jest przekonać przełożonych, że taka rola jest w firmie potrzebna i że Twoje umiejętności pasują i kompetencje do takiego stanowiska.
Polskie miasta, w których najłatwiej znaleźć pracę w UX
Według wspomnianego raportu “User Experience i Product Design w Polsce - 2018”, najwięcej możliwości zawodowych dla UX Designerów jest obecnie w Warszawie, gdzie pracuje aż 41% ankietowanych. To właśnie tam jest najwięcej dużych firm oferujących staże oraz pracę dla juniorów. Na drugim miejscu ex aequo znalazły się Wrocław i Kraków (13%), a następnie Poznań (9%), Trójmiasto (7%) i Śląsk (5%).
Praca stacjonarna
Trenerzy odradzają juniorom pracę zdalną. Wymaga ona bardzo dużo samodzielności i daje mniejsze możliwości, jeśli chodzi o zdobycie wiedzy od bardziej doświadczonych kolegów.
Jak powinno wyglądać portfolio UX Designera?
Czasem zdarza się, że kandydaci szukają gotowych szablonów portfolio, aby wiedzieć, gdzie umieścić i jak opisać poszczególne elementy. Jak podkreślają nasi trenerzy - zdecydowanie nie jest to dobry sposób. Portfolio UX Designera to kwestia bardzo indywidualna i zależy od pracy, jaką wykonała dana osoba.
Na co zatem warto zwrócić szczególną uwagę?
- Aby przekonać pracodawcę, że jesteśmy odpowiednimi kandydatami do pracy jako UX Designerzy, kluczowe jest pokazanie w swoim portfolio chociażby części projektu, w którym braliśmy udział - mówi Sławomir Molenda.
- Czasem te projekty są naprawdę duże, a my nie zawsze bierzemy udział w całości, dlatego warto wskazać, za co konkretnie byliśmy odpowiedzialni. Pokazanie samych screenshotów czy też wireframe’ów może nie wystarczyć - tłumaczy nasz ekspert. - Warto opowiedzieć nie tylko o tym, jaką rolę pełniliśmy w procesie, ale także jak przez niego przeszliśmy, jak zaplanowaliśmy naszą pracę oraz jak poradziliśmy sobie z napotkanymi problemami - dodaje Agata Orłowska. Jak podkreślają nasi trenerzy, w portfolio UX Designera warto dodać nawet takie elementy, które nie wyszły dokładnie po naszej myśli. - Portfolio ma pokazywać sposób, w jaki myślimy i w jaki zarządzamy procesem projektowym. Może bowiem okazać się, że o wiele skuteczniejsze okaże się portfolio, w którym pokazaliśmy, w jaki sposób poradziliśmy sobie z określonym problemem, efektem czego nie jest idealny produkt, ale bardzo sensowne i wartościowe wnioski - wyjaśnia Agata Orłowska.
- W portfolio nie chodzi o pokazanie najlepszych projektów, ale tego, w jaki sposób myśleliśmy i jak rozwiązywaliśmy poszczególne problemy. To normalne, że czasem coś nie wychodzi, ale jeśli opiszemy naszą analizę, wówczas jest to duża wartość, która może nie tylko pokazać, jak radzimy sobie z procesem projektowym, ale także wyróżnić nas na tle innych kandydatów, których portfolio jest zazwyczaj przepełnione bardzo dopieszczonymi projektami - dodaje Sławomir Molenda.
Jakie cechy i umiejętności powinien posiadać UX Designer?
Umiejętność przyjmowania krytyki
W pracy UX Designera niezwykle ważne jest, aby nie przywiązywać się za bardzo do własnej pracy i nie obrażać w momencie, kiedy usłyszymy krytykę. Specyfika tej branży jest taka, że słyszymy ją dość często, niezależnie od tego, jak dobrymi specjalistami jesteśmy. Ważne jest to, aby odpowiednio na nią reagować i potrafić sobie z nią poradzić. - Nie można przywiązywać się do pierwszej wersji swojej pracy i obrażać się w momencie, kiedy ktoś chce w niej coś zmienić - radzi Agata Orłowska
Zdolności komunikacyjne i umiejętności negocjacyjne
- Kompetencje miękkie, takie jak komunikatywność są niezmiernie istotne w pracy projektanta i przydają się niemalże na każdym etapie projektowania, zaczynając od rozmów z Product Ownerem, poprzez rozmowy z zespołem, aż po prezentacje naszej pracy na spotkaniach, gdzie musimy potrafić obronić nasz projekt, a przynajmniej opowiedzieć o nim w zrozumiały sposób - wyjaśnia Sławomir Molenda. W pracy UX Designera ważne jest też badanie oczekiwań, czyli uzyskanie informacji, jak powinien wyglądać projekt, który mamy stworzyć. Przydadzą się też szeroko rozwinięte zdolności komunikacyjne. Co więcej, specyfika pracy w UX wymaga także umiejętności negocjacyjnych. Są one szczególnie ważne w rozmowach z biznesem, który nierzadko musimy przekonywać do zaproponowanych przez nas rozwiązań.
Zdolność analitycznego myślenia
Osoba pracująca w UX powinna wykazywać się chęcią drążenia każdej kwestii związanego z projektem. Powinna dokładnie przeanalizować poprawność oraz zapotrzebowanie na każdą możliwą funkcję, dokładnie przemyśleć, jak najlepiej ją zrobić. UX Designer musi wciąż zadawać pytania i szukać na nie najlepszych odpowiedzi i rozwiązań.
Ciekawość
UX powinien nieustannie zadawać sobie pytania “dlaczego”: np. Dlaczego dana funkcja ma działać? Do czego ma służyć? Dlaczego należy zrobić ją w taki, a nie inny sposób? Dzięki temu będzie w stanie stworzyć jak najlepsze rozwiązania, spełniające potrzeby i oczekiwania użytkowników.
Komunikatywna znajomość języka angielskiego
Język angielski jest wręcz niezbędny, aby pracować w branży UX. Jeżeli chcemy dołączyć do międzynarodowej korporacji lub nawet polskiej firmy, która ma klientów za granicą, język angielski jest obowiązkowy. Jak podkreślają nasi trenerzy, najlepsze i najbardziej aktualne materiały edukacyjne o UX również dostępne są głównie w języku angielskim.
- Warto podkreślić, że w UX często występują sformułowania, których nie da się przetłumaczyć na język polski, ponieważ po tłumaczeniu bardzo dużo tracą - dodaje Agata Orłowska. Znajomość angielskiego zwiększa także nasze możliwości zawodowe, ponieważ nie musimy ograniczać się do szukania pracy w Polsce. Możemy także rozglądać się np. za pracą zdalną w firmie zagranicznej.
Projektowanie graficzne
Na końcu musimy wspomnieć jeszcze o bardzo istotnej umiejętności, jaką jest właśnie umiejętność projektowania graficznego.
- Jest to bardzo ważne, ponieważ tak naprawdę jakikolwiek projekt związany z tworzeniem makiety czy prototypu zawsze będzie w jakiś sposób zahaczał o projektowanie graficzne - wyjaśnia Sławomir Molenda.
Na jakie umiejętności zwracają uwagę rekruterzy poszukujący UX Designera?
Analizując poprzedni punkt, możemy zauważyć, że w pracy UX Designera bardzo dużą rolę odgrywają umiejętności miękkie. To właśnie na nie zwracają szczególną uwagę pracodawcy i rekruterzy szukający pracowników do swoich zespołów
- Poza kompetencjami związanymi z projektowaniem, osoby rekrutujące troszczą się o to, czy kandydat będzie pasował do reszty zespołu UX. Ważne jest również, aby dana osoba potrafiła radzić sobie ze stresem oraz nie miała problemów z komunikowaniem się oraz prezentowaniem swoich prac - mówi Sławomir Molenda.
- Rekruterzy zwracają również dużą uwagę na to, w jaki sposób dana osoba przekonuje do swojego rozwiązania. Tu nie tyle ważne jest samo wizualne przedstawienie owego rozwiązania, co umiejętność pokazania jego kluczowych elementów i przekonania do niego - dodaje Agata Orłowska. Nasi trenerzy podkreślają, że w tym procesie niezwykle ważne jest używanie języka biznesu. Pomoże on nam lepiej wypaść na spotkaniach zarówno z zespołem, jak i klientami. Praca UX Designera, mimo iż jest stosunkowo wymagająca, jest także bardzo satysfakcjonująca. Jeżeli czujesz, że jest to coś dla Ciebie, postaraj się określić, w jakim konkretnym kierunku chcesz się rozwijać. Następnie wybierz najlepsze dla siebie źródło nauki i zacznij działać! Powodzenia! Źródła: http://raport2018.hci.org.pl/
Przeczytaj także: Jak zostać UX designerem?